SAYI : 4
TARİH : 20.10.2025
SAYI : 4
TARİH : 20.10.2025
Bu araştırma, Web of Science (WoS) veri tabanında 1980–2025 yılları arasında yayımlanan “İslam şehri” temalı bilimsel yayınları bibliyometrik ve kavramsal analiz yöntemleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, ‘Islamic City’ (İslam şehri), ‘Islamic Urbanism’ (İslam Şehirciliği), ‘Islamic Urban’ (İslami Kent) ve ‘Islam City’ (İslam şehri) anahtar sözcükleri kullanılarak elde edilen 173 bilimsel yayın analiz edilmiştir. Veri türleri arasında makaleler, kitap, kitap bölümleri, bildiri özetleri ve derleme çalışmalar yer almaktadır. Verilerin çözümlemesinde bibliyometrik analiz ve eş-ortaya çıkış (co-occurrence) analizi gibi yöntemler tercih edilmiş; haritalandırmalar VOSviewer yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Yayınların türleri, yıllara göre dağılımı, disipliner yoğunlukları, coğrafi yayılımları ve anahtar kavram kümelenmeleri incelenmiştir. Araştırmanın bulguları, “İslam şehri” kavramına yönelik akademik ilginin son 10 yılda belirgin biçimde arttığını; kavramsal kümelenmelerin ise daha çok tarihsel-mimari miras, şehir kimliği, mekânsal planlama, morfoloji, yönetişim ve çağdaş dönüşüm temalarında yoğunlaştığı yönündedir. Ayrıca literatürün çoğunlukla İran ve Arap şehirleri etrafında şekillendiği, Türkiye şehirlerinin yeterince temsil edilmediği belirlenmiştir. Bu çalışma, İslam şehri tartışmalarının tematik gelişimini ve kavramsal çeşitliliğini ortaya koyarak, alana ilişkin gelecek çalışmalar için yönlendirici bir zemin sunmaktadır.
Yazarlar : Berfin Göksoy Sevinçli
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : İslam şehri, İslam şehirciliği, Bibliyometrik analiz, Tematik yönelim
Bu çalışma, kent konseylerinin yerel yönetişimdeki rolünü, katılımcı demokrasinin geliştirilmesine olan katkılarını ve toplumsal fayda üretme potansiyelini Sakarya Kent Konseyi Gençlik Meclisi örneği üzerinden incelemektedir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, Gençlik Meclisi üyesi on katılımcıyla yapılan derinlemesine mülakatlar yoluyla elde edilen veriler analiz edilmiştir. Gençlik Meclisi üyeleriyle yapılan görüşmeler yoluyla konseyin işlevi, yönetişimdeki rolü, karar alma süreçlerine katılım ve toplumsal katkı gibi başlıklar değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Gençlik Meclisi’nin gençlerin fikirlerini ifade ettikleri, sosyal sorumluluk projeleri geliştirdikleri ve yerel yönetimlerle kısmen etkileşim kurdukları bir platform olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, bürokratik engeller, yetersiz kaynaklar ve gençlerin yeterince ciddiye alınmaması gibi sorunların varlığı da dikkat çekmektedir. Çalışmada, gençlik meclislerinin daha etkin hale gelmesi için kurumsal yapılarla daha güçlü bağlar kurulması, gençlerin karar alma süreçlerine doğrudan dahil edilmesi ve sürdürülebilir projeler için destek mekanizmalarının oluşturulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yazarlar : Yeliz Karadeniz
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Kent Konseyi, Gençlik Meclisi, Katılımcı Demokrasi, Yönetişim, Toplumsal Katkı
Bu çalışma, mali desantralizasyon ve ekonomik büyüme arasındaki Granger nedensellik ilişkisini 1994-2022 döneminde 23 OECD üyesi ülkenin eksiksiz panel veri seti vasıtasıyla analiz etmektedir. Yerel vergiler ve gayrisafi yurtiçi hasılanın varyasyonları, mali yerelleşme ve büyüme göstergesi olarak kullanılmıştır. Bulgular, federal devletlerde merkeziyetçilikten yerele geçişin güçlü karşılıklı nedensellik oluşturduğunu, ancak kaynakları sınırlı üniter yerel yönetimlerde bu ilişkinin zayıf kaldığını göstermektedir. Ayrıca, yerel mali güçlenmenin ekonomik büyümeyi ve kişi başı gelir artışını desteklediği tespit edilmiştir. Çalışma, yerel yönetimlerin ekonomik performanstaki rolüne ve uyarlanabilir politika gerekliliklerine vurgu yapmaktadır. Sonuçlar, ekonomik gelişme ve mali tevzinin güçlenmesi arasındaki karşılıklı besleme mekanizmalarına da dikkat çekmektedir.
Yazarlar : Selçuk Çağrı Esener , Ahmet Emre Biber
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Mali Yerelleşme, Mali Tevzin, Yerel Vergiler, Ekonomik Büyüme, Bootstrap Panel Granger Nedensellik Analizi
66360 sayılı Kanunla sorumluluk alanları il mülki sınırlarına genişletilen ve sayıları 30 olan büyükşehir belediyelerinin gerçekleştirdikleri kamu harcamaları da bu paralelde artış göstermiştir. Buna bağlı olarak büyükşehir belediyelerinin mali denetimleri önem kazanmıştır. Literatür taramasında büyükşehir belediyelerinin mali konularını işleyen çeşitli çalışmalar olsa da bilhassa Sayıştay Bulguları özelinde mali işlemleri esas alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmanın amacı Sayıştayın düzenlilik denetim raporları üzerinden büyükşehir belediyelerinin kamu harcamalarına yönelik işlemlerini hukuka uygunluk yönünden analiz etmektir. Araştırma 2019-2023 dönemine ait toplam 142 denetim raporunun içerik analizini kapsamaktadır. Araştırma nitel yönteme dayalı olup kapsam dahilindeki raporların MAXQDA yazılım programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Sayıştay denetim görüşünün dayanağına ilişkin bulguların KDV uygulamaları, işçi kıdem tazminatı karşılıklarına ilişkin hatalı uygulamalar ve muhasebe teması altında birleşen taşınmaz tespiti ve muhasebe kaydı işlemleri, muhasebeleştirme yapılmaması veya hatalı yapılması, amortisman işlemlerinin mevzuata uygun yapılmaması, taşınmaz değerlemesi ve muhammen bedel tespitlerinde hatalı uygulamalar ve taşınırlar ve ilk madde malların hatalı muhasebeleştirilmesi kodlarında yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Denetim görüşünü etkilemeyen tespit ve değerlendirmelerde ise ihale işlemleri, muhasebeleştirme işlemleri, kamu gelirlerine ilişkin sorunlar ve taşınmaz işlemlerinin öne çıkan sorun alanları olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Yönetimdeki siyasi parti bakımından elde edilen bulgular ise parti fark etmeksizin tüm büyükşehirlerde muhasebe, varlık yönetimi, mevzuata uyum düzeyinde düşüklük gibi kronikleşmiş sorunlar öne çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sayıştay, Düzenlilik Denetimi, Büyükşehir Belediyesi, Mali Denetim.
Yazarlar : Mustafa Arslan
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Sayıştay, Düzenlilik Denetimi, Büyükşehir Belediyesi, Mali Denetim.
Kentleşme ve sanayileşme, toplumsal ihtiyaçların niteliğini ve niceliğini değiştiren temel süreçler arasında yer almaktadır. Bu dönüşümler, kent merkezlerinde nüfus yoğunluğunu artırarak altyapı ve kamu hizmetlerine olan talebi çeşitlendirmekte; özellikle sağlık alanında, kamu maliyesi üzerinde yeni baskılar doğurmaktadır. Teorik çerçevede, artan kentleşme ve sanayileşme düzeylerinin kamu sağlık harcamalarını yukarı yönlü etkilediği genel bir kabulle değerlendirilmektedir. Ancak, literatürdeki ampirik bulgular bu ilişkinin evrensel ve tek yönlü olmadığını göstermekte; söz konusu etkinin analiz dönemi, yöntemsel yaklaşım ve örneklem özelliklerine göre önemli ölçüde farklılaştığına dikkat çekilmektedir. Bu çeşitlilik, kamu sağlık politikalarının şekillendirilmesinde bağlamın, dönemin ve yöntemsel tercihin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, toplumsal dönüşümün kamu sağlık harcamalarına yansıma biçimlerinin yalnızca teorik kabullerle değil, ülke özelinde yürütülecek veri temelli analizlerle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede hazırlanan çalışmada, Türkiye’de 1983–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak kentleşme ve sanayileşmenin kamu sağlık harcamaları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Analiz sürecinde, geleneksel modellerin yapısal kırılmaları sınırlı biçimde yakalayabilmesine karşılık, Kesirli Frekanslı Fourier ARDL ve Kesirli Frekanslı Fourier Toda-Yamamoto testleri gibi ileri düzey yöntemler tercih edilmiştir. Bu yöntemler sayesinde, ekonomik, sosyal ve kurumsal değişimlerin etkileri daha sağlıklı biçimde modele entegre edilebilmiştir. Elde edilen bulgular, uzun vadede kentleşmenin kamu sağlık harcamaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkide bulunduğunu ortaya koyarken; kısa vadede ise kentleşme artışlarının kamu sağlık harcamaları üzerinde geçici olarak negatif etki yarattığı tespit edilmiştir. Buna karşılık sanayileşmenin hem uzun hem de kısa dönemde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, nedensellik analizleri, kentleşme ile kamu sağlık harcamaları arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunduğuna; sanayileşme açısından ise anlamlı bir ilişkiye rastlanmadığına işaret etmektedir. Bu bulgular ışığında, Türkiye’de sağlık alanında kamu politikalarının veri temelli biçimde yapılandırılması gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Özellikle hızlı kentleşmenin yarattığı mali baskıların doğru yönetilebilmesi için bölgesel planlama, önleyici sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve altyapı yatırımlarının kentleşme dinamiklerine uygun olarak yönlendirilmesi önem taşımaktadır. Böylece, toplumsal dönüşüm süreçlerinin kamu maliyesi üzerindeki etkileriyle daha etkin bir biçimde başa çıkılması mümkün olabilecektir.
Yazarlar : Mehmet Öksüz
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Kentleşme, Sanayileşme, Kamu sağlık harcamaları, Toplumsal dönüşüm, Fourier yaklaşımı
