SAYI : 2
TARİH : 23.04.2025
SAYI : 2
TARİH : 23.04.2025
Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi (ÇYYD), yerel yönetimler, kentleşme ve çevre sorunları konusunda gerek yurt içindeki gerek başka ülkelerdeki olay ve örnekleri, gelişmeleri, uygulama ve çözüm yollarını araştıran ve inceleyen özgün makaleleri kabul etmektedir.1992 yılından beri düzenli olarak yayınlanan Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi hakemli, ulusal bir yayındır. Yılda 4 sayı (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim) yayınlanmaktadır. Yayın dili Türkçedir. TÜBİTAK-ULAKBİM Sosyal Bilimler Veri Tabanı indekslerinde ve TR Dizin’de taranmaktadır. Dergide yayımlanan yazılar yazarın kişisel görüşünü yansıtır. Yayımlanan yazılar kaynak gösterilerek kullanılabilir.
Bu çalışma, geleneksel mahallelerden çok katlı konutlardan oluşan modern yaşam çevrelerine (site, rezidans ve villa) taşınmış insanların sosyal ve mekânsal dönüşüm sürecini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, bireylerin mekânsal değişim sürecinde yaşadıkları sosyal dönüşümleri anlamak için fenomenolojik yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, derinlemesine mülakatlar, gözlemler ve literatür taraması yoluyla toplanmış; içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışmada saha ve literatür verilerinden elde edilen bulgulara göre, mahalle kültürünün sosyal dayanışma, komşuluk ilişkileri ve aidiyet duygusu açısından önemli bir yapı sunduğunu, ancak çok katlı konut alanlarına geçişle birlikte bireyler arası ilişkilerin formalleştiğini, bireyselleşmenin arttığını ve toplumsal ayrışmanın derinleştiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, geleneksel mahallelerde sınıfsal, etnik ve kültürel çeşitlilik görece belirli bir uyum içinde korunurken, modern yaşam alanlarında sosyal ve mekânsal ayrışmanın daha belirgin hale geldiği gözlemlenmiştir. Çok katlı yeni yerleşim biçimleri komşuluk ve kişilerarası ilişkiler açısından yeni bir yaşam kültürü barındırmaktadır ve bu açıdan mahalleden çok katlı yeni yerleşim mekanlarına taşınan bireyler uyum sağlamada güçlük çekmektedir. Çok katlı yeni yaşam merkezleri genel olarak mahallelerin tersine toplulukların aidiyet duygusunun gelişimini desteklememektedir. Bu bulgular, kentleşme politikalarının sosyal ilişkiler üzerindeki etkilerini yeniden değerlendirme gerekliliğine işaret etmektedir. Literatürde mahalle yaşamı üzerine çeşitli çalışmalar bulunmasına rağmen, bu araştırma bireylerin mahalleden modern konutlara geçiş sürecindeki deneyimlerini derinlemesine ele alması ve literatürle karşılaştırmalı bir perspektifte değerlendirmesi bakımından özgün bir katkı sunmaktadır.
Yazarlar : Hasan Gürbüz
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Mahalle, Kentleşme politikaları, Modernleşme, Toplumsal dönüşüm, Yerel yönetim
1970’li yıllarla birlikte yerel yönetimlerde neoliberal politikaların etkisiyle benimsenen özelleştirme girişimleri, hizmetlerin piyasa merkezli sunumunu yaygınlaştırmıştır. Ancak özelleştirilen hizmetlerin fiyatlandırmadaki artışlar, hizmet kalitesinden kaynaklanan memnuniyetsizlikler ve hizmetler için gerekli altyapı yatırımlarının yerine getirilmemesi gibi beklenen faydaları sağlamaması, özellikle son yıllarda yerel kamu hizmetlerinin yeniden belediyeleştirilmesini sıklıkla gündeme getirmeye başlamıştır. Yeniden belediyeleştirmenin hayata geçirildiği örneklerde pragmatik ve politik olmak üzere iki eğilimin etkili olduğu ortaya çıkmaktadır. Çalışma kapsamında, yeniden belediyeleştirmenin kapsamı ve dinamikleri ele alınarak, literatürdeki son gelişmeler değerlendirilmiştir. Ayrıca son yıllarda bir yeniden belediyeleştirme yöntemi olarak sunulan belediyeler arasındaki iş birlikleri değerlendirilmiştir.
Yazarlar : Nisa Erdem
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Yeniden Belediyeleştirme, Özelleştirme, Kamusal Hizmet, Yerel Hizmet, Belediyeler Arası İş Birliği.
İl özel idareleri, kurumsal geçmişinin uzunluğuna rağmen yerel yönetimler arasında en çok tartışma konusu yapılan birimlerdir. Tartışmanın bir tarafı il özel idarelerinin yerel yönetim birimi özelliklerini taşıyıp taşımadıklarına ilişkindir. İl özel idarelerinde valilerin yürütme organı işlevi görmesi ve bu idarelerin merkezi yönetim görevlerini üstlenmesi yerelliklerinin sorgulanmasın, bu birimlerin ‘il yerel idaresi’ olamadığı görüşünün yaygınlaşmasına neden olmaktadır. Diğer yandan il özel idarelerinin mevzuatla verilen görevleri yerine getirme düzeyi, başka bir ifadeyle hizmet yürütümündeki etkinlikleri de varlıklarına ilişkin tartışmalar arasında yer almaktadır. Özellikle sorumluluk alanlarında ‘mahalli müşterek ihtiyaçların’ karşılanmasındaki performansları düşük düzeyde kalmaktadır. Nitekim, etkinlik tartışmaları bu idarelerin büyükşehirlerde tüzel kişiliklerinin kaldırılmasına kadar giden bir süreci de tetiklemiştir. Bu çalışma il özel idarelerinin, görev, yetki ve sorumluluklarının yürütümündeki etkinliklerini değerlendirmek amacıyla bir ölçek geliştirmeyi ve bu ölçeği alanda uygulamayı hedeflemektedir. Bu amaçla nitel kökenli kuramsal form tercih edilmiş, Lawshe tekniği kullanılarak kapsam geçerlilik çalışması yapılmıştır. Kapsam geçerlilik çalışması yapılırken, ölçek adayı soru havuzu oluşturularak bazıları akademisyen bazıları da uygulayıcı olan alanında uzman yirmi dokuz kişinin görüşüne başvurulmuştur. Anket soruları, il özel idarelerinin mevzuatla tanımlanmış görevlerini ve bu görevleri yürütme yöntemlerini içerecek şekilde hazırlanmış ve başta valiler olmak üzere il özel idarelerinin yönetici kadrolarına gönderilmiştir. Araştırma, evrenine göre %33,45 oranında bir katılımla anket sonuçlanmıştır. İl özel idarelerinin etkinliğinin ölçülmesine yönelik kriterlerin hazırlanması amaçlı bu çalışmadan beklenen sonuçlar, idarelerin işlevlerini yerine getirme düzeylerinin tespiti, mevzuatla tanımlanmış olmasına rağmen birimlerin yerine getirilemediği görevlerin ve nedenlerinin belirlenmesi, modelde yeniden düzenleme ihtiyacı olan konuların ortaya çıkarılmasıdır.
Yazarlar : Oral Karakaya
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : İl Özel İdaresi, Merkezi Yönetim Görevi, Yerel Hizmet, Etkinlik, Vali
Günümüzde, veri üretimi ve paylaşımı ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişimin temel unsurlarından biri hâline gelmiştir. Farklı düzeylerdeki kurumlar ve organizasyonlar, sahip oldukları verileri paylaşarak eğitim, sağlık ve güvenlik gibi alanlarda yenilikçi çözümler geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Türkiye, merkezi ve yerel yönetimler düzeyinde dijitalleşme süreçlerini uluslararası teknolojik yenilikleri takip ederek ilerletmektedir. Son birkaç yılda yerel yönetimler, kurdukları açık veri platformları aracılığıyla bu sürece doğrudan destek olmaktadır. Yerel yönetimler, kente ilişkin verileri kamuoyuyla paylaşarak sürdürülebilir kalkınma, sosyal refah ve ekonomik büyüme hedeflerine katkıda bulunabilir. Bunun yanı sıra, kent üzerine araştırma yapanlar, paydaşlar ve gönüllüler için veriye dayalı projeler geliştirme imkânı sunabilir. Ancak, açık veri platformlarına yönelik akademik ilginin ve kamu farkındalığının, akıllı şehir uygulamalarına kıyasla daha sınırlı olduğu görülmektedir. Akıllı şehirler, sundukları çeşitli avantajlara rağmen, genellikle teknolojik boyutun aşırı şekilde ön planda olması ve süreçlerin büyük ölçüde teknoloji şirketleri tarafından yönlendirilmesi nedeniyle eleştirilmektedir. Oysa kentle ilgili verilerin açık, erişilebilir ve düzenli olarak güncellenen bir yapıda sunulması, herkesin bu verilere ulaşmasını sağlayarak akıllı şehir süreçlerinin toplumsal fayda odaklı gelişimini destekleyebilir ve akıllı şehirlere yönelik literatürdeki eleştirilerin giderilmesine katkıda bulunabilir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, yerel yönetimler tarafından sunulan açık veri platformlarının mevcut kapasitelerini değerlendirmek, geliştirilmesi gereken alanları tespit etmek ve platformların etkinliğini artırmaya yönelik iyileştirme önerileri sunmaktır. Bu kapsamda, 2023 yılı Ocak ayı ile 2024 yılı Ekim ayı arasında İstanbul, İzmir, Konya ve Balıkesir büyükşehir belediyelerinin açık veri platformlarında sunulan veri setleri, iki farklı zaman diliminde toplanarak karşılaştırılmıştır. Analiz sürecinde, her bir belediyeye ait veri setlerinin adı, üretildiği organizasyon, etiket bilgisi, veri formatı, veri boyutu, indirilme ve görüntülenme sayıları ile oluşturulma ve güncellenme tarihlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, SQL sorgulama diline aktarılarak analiz edilmiş; grafik ve kelime bulutu için Python programlama dili ve ilgili kütüphaneler kullanılmıştır.
Yazarlar : Kandemir Atçeken
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Açık Veri, Yerel Yönetimler, Kentleşme, Akıllı Şehirler, Veri Bilimi
Teknolojideki hızlı gelişmeler, işlem gücündeki artış ve verilerin muazzam ölçüde büyümesi, yapay zekayı 21. yüzyılın en etkili yeniliklerinden biri haline getirmiştir. Özellikle öğrenme kapasitesi ve veriyle uyum sağlama yeteneği sayesinde, yapay zekâ klasik bilişim teknolojilerinden ayrılarak, kamu hizmetlerinin sunumunda etkinliği ve verimliliği artırabilecek stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Yerel yönetimler düzeyinde yapay zekâ, vatandaş odaklı, hızlı ve kişiselleştirilmiş hizmetlerin geliştirilmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Bu teknoloji, kaynak sınırlamaları gibi yapısal zorluklarla karşılaşan yerel yönetimlerin sorunlarına yenilikçi çözümler sunmakta, hizmet süreçlerini maliyet ve hız açısından optimize etmektedir. Araştırma kapsamında, Web of Science Core Collection veri tabanında “Local Governments (Yerel Yönetimler)” ve “Artificial Intelligence (Yapay Zekâ)” anahtar kelimeleri kullanılarak bibliyometrik bir tarama gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda 484 yayınlık bir veri seti oluşturulmuş, çalışmaların farklı disiplinlere yayıldığı ve yapay zekanın yerel yönetimlerdeki çeşitli uygulamalarını ele aldığı tespit edilmiştir. Veri seti, bibliyometrik analiz ve ağ görselleştirme yöntemleri kullanılarak VOSviewer yazılımı ile analiz edilmiştir. Bu analiz, araştırma eğilimlerini, tematik kümeleri ve bilimsel iş birliği ağlarını ortaya koymayı hedeflemiştir. Ayrıca, elde edilen bulgular, yapay zekanın yerel yönetimlerdeki kullanımlarına detaylı bir çerçeve sunmuş ve literatürdeki eksikliklere dikkat çekmiştir. Elde edilen sonuçlar, yapay zekanın yerel yönetimlerde uygulama alanlarını derinlemesine anlamak ve bu alanlardaki literatür eksikliklerini tespit etmek adına önemli bir katkı sağlamaktadır. Ayrıca, çalışma, bu dinamik alandaki gelecekteki araştırmalar için yeni potansiyel yönelimler ve fırsatlar sunmaktadır.
Yazarlar : Güven Deniz , Duygu Aksu
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : Yerel yönetimler, yapay zekâ, dijitalleşme, bibliyometrik analiz ve ağ analizi
Günümüzde alan ayrımı olmaksızın büyük bir önem atfedilen sürdürülebilirlik kavramı en temel anlamıyla; günümüz bireyinin gereksinimlerini karşılarken ve çok boyutlu bir kalkınmanın parçası olmak isteği ile hareket ederken gelecek nesillerin bu olanağını elinden almayacak şekilde bir yol izlemesi olarak ifade edilebilmektedir. Sürdürülebilirliğin temelinde; birey gereksinimleri, doğal çevresel kaynakların tahribatı ve nesiller arasındaki adalet olmak üzere üç temel çıkış noktası yer almaktadır. Sürdürülebilir kalkınmanın önündeki en büyük engellerden biri olarak devletlerin ekonomik kalkınmalarını hızlandırmak için çevreyi sorumsuz ve bilinçsiz şekilde tahrip etmeleri görülmektedir. Bu bağlamda günümüzde dünya nüfusunun yaklaşık yarısına ev sahipliği yapan-ki bu oranın 2050 yılında üçte ikiye çıkması öngörülmektedir- kentsel alanlar adına 20.yüzyılın sonlarından bu yana sürdürülebilir kentlere ulaşma amacı gündeme gelmiştir. Kentlerdeki yaşam şartlarını iyileştirmek ve mevcut şartları korumak temel amacında olan kentsel sürdürülebilirlik olgusu; barınma, ulaşım, enerji, altyapı hizmetleri, istihdam, eğitim, sağlık gibi daha birçok boyutu bünyesinde barındırmaktadır. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda sürdürülebilirliğin doğru şekilde analiz edilmesi ve kentlerle organik bağının kurulması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada öncelikle sürdürülebilirliği anlamak için sürdürülebilirlik tanımına, boyutlarına ve hedeflerine, tarihsel gelişim sürecine yer verilmiştir. Ardından kentleri sürdürülebilir hale getirmek için uyulması gereken kentsel sürdürülebilirlik hedeflerine, kentsel sürdürülebilirliğin temel ilkelerine değinilmiştir. Bir kentin kentsel sürdürülebilirliği değerlendirilirken bakılması gereken parametreler değerlendirilmiş, sürdürülebilir kentleşme endeksleri, sürdürülebilir kentleşme değerlendirme araçları kısaca açıklanmış ve son olarak 21.yüzyılın sürdürülebilir kentleri analiz edilmiştir. Sürdürülebilirliğin doğru kavranması ve bu kapsamda insan nüfusunun büyük bir kısmı için kritik bir öneme sahip kentsel yaşam alanlarının yarınlara bugünkü etkinlikleri ile taşınması sorunun değerlendirilmeye çalışılması temel amaç olarak güdülmüştür.
Yazarlar : Betül Dilfiruz , İsmail Sevinç
Sayfa No :
Anahtar Kelimeler : sürdürülebilirlik, kentsel sürdürülebilirlik, sürdürülebilir kentler
